Grotta delle Trabacche

De Grotta delle Trabacche was een woning in de Griekse Oudheid en bleef dit tot in de Romeinse Tijd. Een halsketting uit de 3e eeuw na Christus werd er gevonden, wat bewoning suggereert; de ketting is bewaard in het Archeologisch Museum van Ragusa.
In de laat-Romeinse Tijd alsook in de Byzantijnse Tijd werd de grot ingericht als begraafplaats. In de onmiddellijke nabijheid bestond immers een dorpsgemeenschap.
De eerste beschrijving is van de hand van Jean-Pierre Houël (1735-1813). Tijdens een Grand tour deed deze Fransman Sicilië aan. Hij nam de afmetingen van de grot op. Hij publiceerde zijn bevindingen in Voyage pittoresque de Sicile, de Malte et de Lipari in vier delen. De boekdelen werden gepubliceerd tussen 1782 en 1787.
In de loop van de 20e eeuw vonden er meerdere archeologische onderzoeken plaats.
Een aflevering van de televisieserie Montalbano, een serie op de zender RAI, speelt zich af in de grot. De aflevering heet Il cane di terracotta (2000), wat in het Nederlands betekent de terracotta hond.

De Grotta delle Trabache heeft een oppervlak van 380 vierkante meter. De vorm is een vierkant, behalve in de inkomhal die rechthoekig is. De hoogte is 2,50 m.
In de zijwanden zijn grafnissen uitgehouwen, alsook in de bodem.
Het meest kenmerkende zijn evenwel twee baldakijngraven met afmetingen van 3,50 m x 2,50 m. Ze nemen de volledige hoogte van de grot in. Ze zijn afgewerkt met pilaren van 80 cm hoog. Ruwe kapitelen zorgen voor de aansluiting met het plafond. Het eerste graf heeft zeven pilaren en had er oorspronkelijk acht. Het tweede graf telt negen pilaren: tweemaal vier plus een pilaar aan de kant van de ingang. Uit de Byzantijnse Tijd zou de naam stammen: Trabacca ofwel baldakijngraf. De Latijnse naam is ook wel tegurium of hut.