Solunto

Kafara
De Feniciërs stichtten in de 8e eeuw v.Chr. vele kolonies op Sicilië. Rond 700 v.Chr. stichtten de Feniciërs in het noordwesten van het eiland de nederzetting Kafara. Deze lag bij de heuvel Pizzo Cannita in de gemeente Misilmeri, waar de Punische sarcofagen uit de 5e eeuw v.Chr. zijn gevonden die heden in het Museo Archeologico Regionale Antonio Salinas te Palermo tentoongesteld worden. Nadat Fenicië in 539 v.Chr. tot het Perzische Rijk ging behoren kwamen de kolonies op Sicilië onder de invloedssfeer van Carthago. Door de uitbreiding van de Griekse invloed op Sicilië had Carthago in de 6e eeuw v.Chr. nog maar drie steden op het eiland: Mutuw "wolspinnerij" (Grieks: Motya), Kafara (Solus) en Ziz "bloem" (Panormos). De rest van Sicilië werd een deel van Magna Graecia (Groot-Griekenland), de benaming van Zuid-Italië en Sicilië in de oudheid. Kafara lag tussen het Punische Ziz (Grieks Panormos, Romeins Panormus, heden Palermo) en het Griekse Himera.

Solus

In 398 v.Chr. probeerde de Carthaagse generaal Himilco Sicilië op de Grieken te veroveren, maar zijn leger werd door een epidemie gedecimeerd en daarna verslagen door de troepen van tiran Dionysios I van Syracuse. In 397-396 v.Chr. werden de Punische steden Motya en Kafara door Dionysios ingenomen. De steden werden geplunderd en de inwoners uitgemoord. In 393 v.Chr. kwam Mago II met tienduizenden soldaten naar Sicilië om Dionysios te bestrijden. De Carthagers werden vernietigend verslagen en Mago kwam om het leven. Diens zoon Mago III wist de tiran van Syracuse uiteindelijk in 376 v.Chr. te verslaan in de slag bij Cronium. Op de goed verdedigbare oostkant van Monte Catalfano bouwden de Carthagers een nieuwe stad, die voornamelijk bekend werd onder haar Griekse naam Solus. De nieuwe stad lag ten oosten van het…

Vanuit het museum loopt een pad naar boven tot aan het begin van de decumanus, de centrale hoofdweg van de stad. Deze kruist in het midden de cardo, die noordwestelijk naar het hoogste punt van de stad loopt en zuidoostelijk eerst omlaag en dan weer omhoog over een lagere heuvel richting de haven loopt. Ten zuidwesten van de kruising ligt het "gymnasium", 40 meter noordelijker het huis van Leda en 100 meter verder naar het noorden begint de agora. In de noordwesthoek hiervan ligt het raadshuis met daarachter het theater. Omdat de stad geen waterbron had zijn er vele waterputten uitgegraven. Publieke waterputten bevonden zich achter de agora. Ten westen van de agora bevond zich een groot tempelcomplex. Een kleiner heiligdom lag aan de decumanus, aan het begin van de agora.
Op de omhoog kronkelende zuidelijke toegangsweg na lopen alle straten ondanks het ongelijke terrein recht van zuid naar noord of van west naar oost, met rechte kruisingen. De stad is aangelegd volgens het systeem van Hippodamus van Milete, het zogenoemde rechthoekig stratenpatroon, waardoor de regelmatige stadsplattegrond bestaat uit even grote huizenblokken van 40 bij 80 meter. De hoofdstraten zijn 6 meter breed, de andere straten 3 meter en vanwege de grote hoogteverschillen in de stad bestaat een aantal straten uit trappen. Solunto was gefortificeerd met een stadsmuur van grote rechthoekige stenen.

Archeologische opgravingen hebben aanzienlijke overblijfselen uit de Romeinse periode aan het licht gebracht. De huizen waren gebouwd uit grove stenen muren, die daarna gepleisterd werden. De rotsbodem werd vaak gebruikt voor het onderste deel van de muren. De meeste huizen hadden twee verdiepingen, wat te zien is aan de trapdelen naar de niet meer bestaande bovenverdiepingen. Op het hoogste punt van de stad zijn cisternen in de rots uitgehakt. Deze vingen regenwater op en waren verbonden met andere opvangbekkens in de stad, die naar de grote overdekte openbare cisterne (cisterna pubblica) achter de agora leidden. Naast de ruïnes van de agora (marktplaats) en het theater resten van de handelsstad slechts wat muren en enkele zuilen van het zogenaamde "gymnasium", dat eigenlijk een peristilium van een groot woonhuis is. Ook zijn nog delen van mozaïeken te zien. In 1857 werd een aan Plautilla, de echtgenote van keizer Caracalla, opgedragen inscriptie ontdekt. Verder zijn verschillende graftombes gevonden. De vondsten uit de jongste periode zijn een inscriptie, opgedragen aan Faustina, de vrouw van Antoninus Pius (Romeins keizer van 138 tot 161) en munten uit de tijd van keizer Commodus (keizer van 177-192), wat aantoont dat de stad rond deze tijd verlaten werd.

Thermen
De thermen (openbare baden) van Solunto liggen aan het begin van de decumanus, oostelijk van de centrale hoofdstraat. Het gebouwencomplex bestond oorspronkelijk uit twee verdiepingen. De onderste verdieping bestond enkel uit een grote hal met in de zijwanden stookplaatsen. De warmte werd via buizen in de muren en door de hal zelf naar de door zuilen ondersteunde bovenverdieping geleid, waar de baden zich bevonden.

Agora
De langgerekte agora was het centrale plein en marktplaats van de stad. Hier bevindt…

Bij de ingang van de stad bevindt zich sinds 2003 het "Antiquarium", een klein museum waar vondsten van de 8e eeuw v.Chr. tot de 2e eeuw uit Solunto en omgeving tentoongesteld worden. Ook is hier informatie over de levenswijze, begrafenisrituelen, nijverheid, nederzettingen en architectuur van de vroege kolonisten te vinden. De belangrijkste stukken bevinden zich echter een kleine 20 kilometer westelijk van Solunto, in het regionale archeologiemuseum van Palermo.